Κατάσταση περιορισμένης συνείδησης – Υποθερμία

Κατάσταση περιορισμένης Συνείδησης
Η συνείδηση – επίγνωση σχετίζεται με την προσωπική μας διανοητική και φυσική κατάσταση. Η συνείδηση διαμορφώνεται και σχηματίζεται εξαρτώμενη από το περιβάλλον και τις συνθήκες που το χαρακτηρίζουν.
Η αντίληψη του περιβάλλοντος προκύπτει από εσωτερικά και εξωτερικά ερεθίσματα που δέχεται ο εγκέφαλος. Όπως καταλαβαίνουμε, αυτοδύτης με απώλεια συνείδησης ή δίχως επίγνωση δεν έχει ορθολογική κατεύθυνση και δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, άρα χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση από τα μέλη της ομάδας. Σίγουρο είναι ότι ο αυτοδύτης αναπνέει αλλά δεν έχει την αντίληψη να ακολουθήσει το πλάνο της κατάδυσης.
Η ομάδα είναι υποχρεωμένη να επιβλέπει με μεγαλύτερη προσοχή και να βοηθά π.χ. στις αλλαγές αερίων έτσι ώστε η επιλογή του μίγματος να είναι η σωστή, τήρηση του χρόνου στις στάσεις αποσυμπίεσης και το σημαντικότερο την συνεχή παρακολούθηση για τυχόν επιδείνωση της κατάστασης.
Η υποθερμία και η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την διανοητική, φυσική και πνευματική μας κατάσταση κατά την διάρκεια της κατάδυσης.

Υποθερμία
Η θερμοκρασία του σώματος ρυθμίζεται με πολύπλοκο μηχανισμό από έναν κεντρικό «θερμοστάτη», τον υποθάλαμο, που βρίσκεται στον εγκέφαλο. Για τον άνθρωπο μέση φυσιολογική θερμοκρασία είναι οι 37 βαθμοί Κελσίου, με ημερήσιες διακυμάνσεις από 0,5 έως 1 βαθμό.
Η θερμότητα είναι μια μορφή ενέργειας. Ο ρυθμός μεταφοράς της θερμότητας θα εξαρτηθεί από τη διαφορά θερμοκρασίας. Η θερμοκρασία είναι το μέτρο του ποσού της θερμότητας στον οργανισμό. Όσο πιο μεγάλη είναι η διαφορά της θερμοκρασίας τόσο πιο γρήγορα θα κρυώσει το σώμα. Γνωρίζουμε ότι το νερό έχει περίπου 25 φορές την θερμική αγωγιμότητα του αέρα στην ίδια θερμοκρασία.
Υποθερμία είναι η σταδιακή ψύξη του σώματος και η κατάσταση στην οποία η θερμοκρασία στον πυρήνα του σώματος (καρδιά, πνεύμονες, εγκέφαλος) βρίσκεται κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Τα στάδια της υποθερμίας μπορεί να είναι:
Ήπια υποθερμία όταν η θερμοκρασία του σώματος βρίσκεται στους 32 – 35°C και παρατηρείται κυάνωση των άκρων, ταχυκαρδία, ρίγος.
Μέτρια υποθερμία έχουμε όταν η θερμοκρασία του σώματος βρίσκεται στους 28 – 32°C και παρατηρείται σύγχυση αποπροσανατολισμός, λανθασμένη κρίση, αμνησία, ελάττωση μυϊκής λειτουργίας.
Σε θερμοκρασία μικρότερη των 28°C, σοβαρή υποθερμία, παρατηρείται άπνοια, κώμα, κοιλιακή μαρμαρυγή.

Ταξινόμηση – Παθοφυσιλογία
-Χρόνια υποθερμία: υποθερμία διάρκειας >6 ωρών
-Οξεία υποθερμία : υποθερμία διάρκειας < 6 ωρών
-Αντιρροπιστικοί μηχανισμοί είναι η περιφερική αγγείο-σύσπαση, το ρίγος, ή αύξηση της συμπαθητικής δραστηριότητας.
-Σε < 35ο C κατάργηση του αισθήματος του κρύου
-Σε 32ο C κατάργηση του ρίγους και βραδυκαρδία
-Σε 26ο C άπνοια, ασύστολη
-Διαταραχές της πήξης, αιμοσυμπύκνωση, νεφρική ανεπάρκεια, ψυχρή διούρηση.

Η υποθερμία είναι μια δυσάρεστη κατάσταση που σίγουρα εγκυμονεί κινδύνους. Η λανθασμένη κρίση επιδρά αρνητικά στην ασφάλεια μας. Η μείωση του μεταβολικού ρυθμού κατά 50%, μείωση της καρδιακής παροχής, μείωση της αναπνευστικής συχνότητας, βραδυκαρδία επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την αποτελεσματικότητα της αποσυμπίεσης.
Στο στάδιο της αποσυμπίεσης συμβαίνουν συνήθως τα περισσότερα περιστατικά υποθερμίας και είναι το στάδιο που πρέπει να έχουμε πλήρη πνευματική συγκρότηση, και ικανότητα στον χειρισμό του εξοπλισμού. Στο στάδιο που ξεκινά η ανάδυση και μπαίνουμε στην φάση αποσυμπίεσης πραγματοποιούνται αλλαγές αερίων αλλά και οι όποιοι υπολογισμοί μπορεί να χρειαστούν για την τήρηση του πλάνου κατάδυσης.
Οι δύτες με συμπτώματα υποθερμίας, μπορεί αρχικά να μην το αντιλαμβάνονται.
Η πνευματική σύγχυση που προκαλείται σαν σύμπτωμα, δεν επιτρέπει να συνειδητοποιήσουν την κατάσταση τους. Ο λόγος είναι επειδή η υποθερμία εγκαθίσταται προοδευτικά ταυτόχρονα με την πτώση της εσωτερικής θερμοκρασίας του σώματος.
Σε δύτη με συμπτώματα υποθερμίας λόγο της λανθασμένης κρίσης και το ρίγος, παρατηρείται το φαινόμενο να έχει την τάση να “βγει” στην επιφάνεια αδιαφορώντας για την όποια υποχρέωση στις στάσεις αποσυμπίεσης.

Η στεγανή στολή σε συνδυασμό με τα κατάλληλα ισοθερμικά μας εξασφαλίζουν την κατάλληλη θερμική προστασία. Για την μέγιστη θερμική απόδοση δεν πρέπει να υπάρχει κενό ανάμεσα στο σώμα, στο ισοθερμικό και την στεγανή. Η συντήρηση της στεγανής και ο ταχτικός έλεγχος στα λάστιχα στεγανοποίησης, φερμουάρ είναι προϋπόθεση για την σωστή λειτουργία της.

Η αντιμετώπιση της υποθερμίας μετά από κατάδυση περιλαμβάνει τη σταθεροποίηση των ζωτικών λειτουργιών και, κυρίως, τον περιορισμό της απώλειας της θερμότητας.
Η αντιμετώπιση σοβαρής υποθερμίας πρέπει να γίνεται στο νοσοκομείο, γιατί μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες και καρδιακή παύση

Καταδυτικά Αέρια

Βασικά χαρακτηριστικά των αερίων που χρησιμοποιούμε στην κατάδυση.

Ατμοσφαιρικός Αέρας

Η Γη περιβάλλεται από στρώμα αερίων που ονομάζουμε ατμόσφαιρα και συγκρατείται λόγω βαρύτητας. Η σύσταση της ατμόσφαιρας δεν είναι σταθερή, ποικίλει σε σύνθεση ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή (Θερμοκρασία, υψόμετρο, εκπομπές ρύπων)
Ο ατμοσφαιρικός αέρας περιέχει άζωτο, οξυγόνο, διοξείδιο του άνθρακα, νέον, αργό και άλλα αέρια σε μικρότερες ποσότητες. Η αναλογία των αερίων αυτών σε ξηρή (χωρίς υδρατμούς) ατμόσφαιρα παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα.

Σύσταση Ατμοσφαιρικού Αέρα
Αέριο Αναλογία
Άζωτο (N2) 78.084%
Οξυγόνο (O2) 20.946%
Διοξείδιο του Άνθρακα (CO2) 0.033%
Αργό (Ar) 0.934%
Άλλα αέρια 0.01%

Ο ατμοσφαιρικός αέρας σαν αναπνεύσιμο αέριο δημιουργεί προβλήματα όταν γίνεται χρήση αυτού σε βάθη πέρα των 40 μέτρων. Η “ναρκωτική” επίδραση του αζώτου αλλά και η αυξημένη πυκνότητα του αερίου σαν αποτέλεσμα έχει την αύξηση του έργου της αναπνοής που οδηγεί στην μείωση ροής του αέρα στους αεραγωγούς άρα…. μη επαρκή αερισμό των πνευμόνων.

Οξυγόνο O2

Διαλυτότητα = 0.11
Ναρκωτική δράση = 0.45
Mol.βάρος = 32 g/mol

Το οξυγόνο είναι απαραίτητο για την ζωή αλλά προκαλεί τοξικές αντιδράσεις όταν εισπνέεται σε μεγάλες πιέσεις. Οι περισσότεροι οργανισμοί προσλαμβάνουν οξυγόνο για την λειτουργία της κυτταρικής αναπνοής. Το οξυγόνο της ατμόσφαιρας που αναπνέουμε είναι σε μορφή μορίων. Το μόριο του Οξυγόνου αποτελείται από δύο άτομα (Ο2). Είναι το πιο διαδεδομένο χημικό στοιχείο αποτελώντας το 21% του αέρα που αναπνέουμε και το 47% w/w στο στερεό φλοιό της Γης.
Είναι απαραίτητο στοιχείο για την καύση. Δεν είναι εύφλεκτο (δεν μπορεί να καεί) αλλά έχει την ικανότητα να προκαλεί έκρηξη σε συγκεκριμένες συνθήκες.

Το οξυγόνο είναι αέριο άχρωμο, άοσμο και άγευστο.
Ανάλογα το ποσοστό οξυγόνου το περιβάλλον χαρακτηρίζεται σε:
Νορμοξικό Οξυγόνο σε ποσοστό 18% – 21%
Υπεροξικό Οξυγόνο σε ποσοστό ≥ 23%
Υπ οξικό Οξυγόνο σε ποσοστό <18%
Ανοξικό Περιβάλλον όπου απουσιάζει το Οξυγόνο

Άζωτο N2

Διαλυτότητα = 0.052
Ναρκωτική δράση = 1
Mol. βάρος = 28 g/mol

Είναι αέριο, άχρωμο, άοσμο και άγευστο.
Η συγκέντρωση του αζώτου στον ατμοσφαιρικό αέρα είναι 78,084% και είναι απαραίτητο συστατικό όλων των ζωντανών οργανισμών.
Βασικός ρόλος του αζώτου μέσα στον ατμοσφαιρικό αέρα είναι να διατηρεί σχετικά χαμηλή τη συγκέντρωση του οξυγόνου σε αυτή, μειώνοντας έτσι τη δραστικότητά του με αποτέλεσμα όλες οι οξειδώσεις στη φύση, η καύση και η σήψη να προχωρούν με τη γνωστή μικρή φυσική τους ταχύτητα.
Το άζωτο δεν είναι δηλητηριώδες αέριο αλλά μπορεί να προκαλέσει ασφυξία.
Το εισπνεόμενων από τον άνθρωπο άζωτο κανονικά διαλύεται ελάχιστα στο αίμα. Κάτω όμως από αυξημένη πίεση όπως στην κατάδυση η διαλυτότητά του αυξάνεται. Έτσι, με την μείωση της πίεση όπως συμβαίνει στην φάση της ανάδυσης μειώνεται η διαλυτότητα με αποτέλεσμα μέσο διαφόρων μηχανισμών και λειτουργιών την δημιουργία φυσαλίδων.

Ήλιο He

Διαλυτότητα = 0.015
Ναρκωτική δράση = 5
Mol. βάρος = 4 g/mol

Το ήλιο είναι αέριο άχρωμο, άοσμο, άγευστο και μη-τοξικό.
Είναι το πιο αδρανές χημικό στοιχείο.
Το ήλιο είναι εξαιρετικά ελαφρύ και δεν μπορεί να συγκρατηθεί από το βαρυτικό πεδίο της γης. Στην ατμόσφαιρα το βρίσκουμε μόνο σε ίχνη (5,24 ppm)
Το ήλιο είναι το μοναδικό χημικό στοιχείο που ανακαλύφθηκε πρώτα έξω από τη Γη. Έχει τη μικρότερη διαλυτότητα στο νερό από κάθε άλλο γνωστό αέριο.
Το ήλιο έχει την ιδιότητα να περνάει εύκολα πολύ λεπτά τριχοειδή αγγεία και σχισμές. Έχει τεράστια θερμική αγωγιμότητα και αυτός είναι ένας από τους λόγους που αποφεύγουμε την πλήρωση της στεγανής στολής με μίγματα που περιέχουν ήλιο.
Στη γη το ήλιο υπάρχει σε μικρές συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα. Σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις που φτάνουν μέχρι και το 7% ανευρίσκεται στο φυσικό αέριο από το οποίο και παράγεται με κλασματική απόσταξη. Σαν αδρανές αέριο με πολύ μικρή διαλυτότητά στο νερό χρησιμοποιείται για να μειώσει το ποσοστό του αζώτου σε καταδυτικά μίγματα.